Çevremizdeki Dünyayı Ölçmek
Match the fossil tools with their names to open the Fossil Lab gate.
Ruler
Meter
Stick
Measuring
Tape
Measuring
Wheel
Işıl ışıl bir günün sabahında Eli’yle kâşiflerin çevremizdeki dünyayı ölçmeyi öğrendikleri yer olan Ölçüm Vadisi’ne doğru yola çıktık. Vadiye vardığımızda bizi elinde uzun bir ölçüm çubuğu tutan neşeli matematikçi Profesör Poki karşıladı. Çubuğu havada çevirerek “Ölçüm Vadisi’ne hoş geldiniz!” dedi. “Bugün farklı araçlar ve birimler kullanarak uzunluğu nasıl ölçeceğimizi keşfedeceğiz.”
Etrafıma bakındım. Vadinin her yerine dağılmış ipler, cetveller ve mezuralar gördüm. Eli’ye dönüp fısıltıyla “Uzunluk nedir Eli?” diye sordum. O da yanıtlayarak “Uzunluk, temel ölçümlerden biridir. Nesnelerin, ister bir kalem kadar küçük, ister bir ağaç kadar uzun olsun, ne kadar uzun ya da yüksek olduğunu anlamamıza yardımcı olur” dedi. Profesör Poki’nin gözleri parladı. “Kesinlikle doğru Eli! Bilgeliğin beni her zaman şaşırtıyor. Hadi ölçmeye başlayalım!” dedi.
Profesör Poki bizi üzerinde cetveller ve mezuralar bulunan bir masaya götürdü. “Bir şeyi ölçmek için bir birime ihtiyacımız vardır” diye açıkladı. “Birim, nesneleri karşılaştırmak için kullandığımız standart bir ölçüdür; örneğin santimetre veya metre gibi.” Bana bir cetvel uzattı. “Bu cetvel santimetreleri gösteriyor” dedi. Defteri ölçtüm ve “25 santimetre uzunluğunda!” dedim. “Kesinlikle!” diye yanıtladı Poki. “Santimetreler küçük nesneleri ölçmek için harikadır.”
Ardından Poki yakındaki bir bayrak direğini işaret etti. “Direğin yüksekliği sizce ne kadardır?” diye sordu. Cetvele bakıp kaşlarımı çattım. “Cetvel bunu ölçebilmemiz için çok kısa” dedim. Profesör Poki beni onayladı ve “Uzun şeyler için metre kullanırız” dedi. Eli de buna ek olarak “Hatta çok daha büyük şeyler için kilometre ifadesini bile kullanırız, değil mi Profesör” dedi. Profesör Poki başıyla onayladı ve bana bir mezura uzattı. Mezurayı açıp bayrak direğini ölçtüm. “Üç metre yüksekliğinde!” dedim.
Vadi boyunca yürürken üzerinde taş basamaklar olan bir dereye ulaştık. Poki bize dönerek “Derenin genişliği sizce ne kadar?” diye sordu. Mezurayla ölçmeyi denedim ama rüzgâr onu dere boyunca germemi zorlaştırdı. Canım sıkkın bir biçimde “ama bu mezura işe yaramıyor!” dedim. Profesör Poki gülerek “Bir yöntem işe yaramadığında mucitler başka bir yol bulur” dedi.
Eli her sıçrayışını sayarak taş basamaklar boyunca zıpladı. “Eğer mezurayı kullanamıyorsak o zaman daha tutarlı bir birimle ölçelim. Benim adımlarım her zaman aynı uzunlukta” dedi. Eli zıplarken ben de onun sıçrayışlarını izliyordum. Sonra “Sekiz adım genişliğinde!” diye açıkladı. Onun yöntemini düşündüm. “Adımlarını geçici bir ölçü birimi olarak kullanabiliriz” dedim.
Profesör Poki gülümsedi. “Bu akıllıca bir yöntem ama herkesin adım uzunluğu aynı değildir. Standart ölçümler için şu ölçüm çubuğunu kullanalım.” Çubuğu dere boyunca uç uca yerleştirerek uzunluğu ölçtük. “Beş metre genişliğinde!” dedim gülümseyerek.
Geri dönerken Profesör Poki, marangozhanenin yanında düzenli bir şekilde istiflenmiş kütükleri gösterdi. “Hadi şimdi de bunları ölçelim” diye önerdi. Küçük bir kütüğü cetvelle ölçtüm. “60 santimetre” dedim. Eli kanatlarını çırptı. “Peki ya en büyük olan?” diye sordu. Poki ile birlikte mezurayı kullanarak ölçtük ve onun dört metre uzunluğunda olduğunu gördük. Profesör Poki bunların ne olduğunu bize şöyle açıkladı: “Bu tür kütükler ev yapımında kullanılır. Ölçüm yapmak, planlama yapmamıza ve malzemeleri akıllıca kullanmamıza yardımcı olur.”
Tüm bunlardan sonra düzenli aralıklarla ekilmiş bitkilerin olduğu bir bahçeye geldik. “Bitkiler arasındaki mesafeyi nasıl ölçeriz peki?” diye sordu profesör. Elime çubuğu alarak çubukla ölçtüm ve her bitkinin bir metre aralıklarla ekildiğini gördüm. Poki “Bitkilerin iyi büyümesi için düzenli aralıkların olması önemlidir” dedi. Eli de sebebini anlatarak “Bu, onların nefes alması ve rahatça uzaması için yeterli alan sağlar” diye ekledi.
Güneş batarken Eli ve ben Profesör Poki ile birlikte başlangıç noktasına döndük. Poki “Bugün pek çok şeyi ölçtünüz” dedi. “Uzunluk, çevremizdeki dünyanın boyutunu anlamakla ilgilidir.” Heyecanla, “Ölçmenin her şeyi anlamayı nasıl kolaylaştırdığını çok sevdim” dedim. Eli de cıvıldayarak “Bir dahaki sefere daha da büyük bir şeyi ölçebilir miyiz?” diye sordu. Poki gülerek “Neden olmasın? Matematik her yerde. Ve daima keşfedecek daha fazla şey vardır” dedi.
