HARİKA DONDURMALAR
DİYARINDA TATLI BİR MACERA
Mutfakta katı yiyecekleri bulun.
Chocolate bars
Water
Coffee
Ice cubes
Melted chocolate
Cheese
Chocolate bars
Water
Coffee
Ice cubes
Melted chocolate
Cheese
Yaz mevsiminin güneşli öğle sonralarından biriydi. Eli ve ben parkta yürümeye ve lezzetli bir dondurma keyfi yapmaya karar verdik. Her zamanki gibi çok heyecanlıydım ve tek istediğim mangolu bir dondurmaydı.
Eli yiyeceği dondurmayı düşündüğü sırada küçük bir kız ona güzel kokulu kırmızı bir gül verdi. “Bak Riri! Vişneli dondurma yiyeceğim ve tıpkı bu gül kadar kırmızı olacak,” dedi. Eli de en az benim kadar heyecanlıydı, vişneli dondurmanın hayalini kuruyordu.
Yürürken, küçük bir kız yanımıza yaklaşıp Eli’ye güzel bir kırmızı gül uzattı. Eli gülü kokladı ve “Bak, Riri! Bu gül kadar kırmızı bir vişneli dondurma alacağım!” dedi. İkimiz de bu güzel tatlıyı düşünerek güldük.
Parkta bir süre oynadıktan sonra, dondurma arabasının o bilindik müziğini duyduk. Hemen koşarak yanına gittik, favori dondurmalarımızı yemek için sabırsızlanıyorduk. Ben hemen mangolu olanı seçtim, Eli ise vişneli dondurma aldı.
İlk ısırığı aldım ve o kadar lezzetliydi ki dondurmamı hemen bitiriverdim. Çok mutlu hissettim. Bu sırada Eli, minik gagasıyla dondurmasını yavaş yavaş yiyordu.
Birden garip bir şey fark ettim. Eli’nin dondurmasının şekli bozuluyor ve dondurma yere damlıyordu! Ben de merakla sordum: “Eli, dondurman mı bozuldu?”
Eli sakin şekilde cevap verdi: “Hayır, sadece eriyor,” ve açıkladı: “Çünkü çok yavaş yiyorum, dondurmam etrafımızdaki sıcak havadan ısı alıyor.
Isı, onu katı halden sıvı hale dönüştürüyor, tıpkı karın güneş altında erimesi ya da çikolatanın sıcak ellerde erimesi gibi.”
Gözlerimi kırptım, şaşırmıştım. “Daha önce bir şeylerin eridiğini görmüştüm ama neden olduğunu hiç düşünmemiştim,” dedim.
Sonra daha da meraklandım. “Eli, bu tüm katıların eriyebileceği anlamına mı geliyor?” diye sordum. Eli başını salladı: “Evet, Riri, yeterince ısı alırlarsa erirler. Buz, çikolata, mum – hepsi ısınınca erir.”
“Peki ya sıvılar?” diye sordum. “Onlar tekrar katıya dönebilir mi?” Eli gülümseyerek cevapladı: “Tabii ki! Sıvılar ısı kaybedince donar ve katı hale gelir.
Mesela, şu göletteki su her kış donar çünkü hava çok soğur.”
Eli, artan merakımı fark etti ve bir fikir ortaya attı. “Hadi oyun oynayalım, Riri!” dedi. “Yürürken, katıların eridiği ve sıvıların donduğu diğer örnekleri düşünelim. İlk ben başlayayım— mesela mumu yaktığımızda eriyip sıvı hale yani sıvı balmumuna dönüşür!”
Biraz düşündüm. Heyecanla dedim ki, “Ve dondurma çubukları da meyve suyunu dondurucuya koyunca oluşuyor!”. Yürümeye devam ederken başka başka örnekler de aklımıza geldi.
Yürüyüşümüzü bitirdiğimizde, erime ve donma hakkında çok şey öğrenmiştim. Eli’ye gülümseyerek, “Dondurma yerken bilim öğreneceğim aklıma gelmezdi!” dedim. Eli mutlulukla cıvıldadı.
“Öğrenmek her yerde olabilir, Riri—hatta dondurma diyarında bile. Unutma, katılar ısıtıldığında erir, sıvılar ise ısı kaybettiğinde donar.”
Dondurmam aklıma gelince güldüm ve “Sanırım hızlı yemenin de bazen artıları olabiliyor!” dedim.
Buzun ve tereyağının erimesi ve çikolatanın donması için malzemeleri doğru yerlerine doğru şekilde yerleştirin.